قرارداد اجاره آپارتمان: راهنمای تنظیم قرارداد حرفه‌ای

مقدمه

آیا تا به حال به این فکر کرده اید که چرا برخی افراد در پایان دوره اجاره با مشکلات مالی سنگین روبه رو می‌شوند؟ آیا می‌دانید که بسیاری از اختلافات بین موجر و مستأجر تنها به دلیل عدم توجه به جزئیات قرارداد رخ می‌دهد؟

اگر قصد اجاره کردن یا اجاره دادن آپارتمان را دارید، تنظیم یک قرارداد صحیح و کامل می‌تواند شما را از دردسرهای قانونی و مالی بی شماری نجات دهد. در این مقاله با تمام جزئیات قرارداد اجاره آپارتمان، بندهای ضروری و نکات حیاتی آشنا خواهید شد که به شما کمک می‌کند تا با اطمینان کامل قراردادی حرفه‌ای و معتبر تنظیم کنید. تا پایان این راهنما با ما همراه باشید تا از تمام حقوق قانونی خود آگاه شوید و بتوانید تصمیمی آگاهانه بگیرید.

چرا ثبت قرارداد اجاره آپارتمان ضروری است؟

• حفاظت قانونی از حقوق طرفین: آگاهی از قوانین اجاره برای هر دو طرف امری ضروری است تا در صورت بروز مشکلات احتمالی بتوانند از حقوق قانونی خود دفاع کنند. ثبت رسمی قرارداد، حقوق و تعهدات طرفین را به صورت شفاف تعریف کرده و به عنوان یک سند قانونی معتبر عمل می‌کند. این سند می‌تواند در مواقع بحرانی چراغ راه شما در مسیر قانونی باشد.

• جلوگیری از اختلافات احتمالی: بسیاری از افراد به دلیل عدم آشنایی با مقررات حقوقی، هنگام انعقاد قرارداد دچار ابهام می‌شوند که نتیجه آن بروز اختلافات مالی سنگین است. درج دقیق جزئیاتی مانند مشخصات ملک، مبلغ و مدت در قرارداد، از بروز این تضاد منافع جلوگیری می‌کند و باعث می‌شود هر دو طرف از انتظارات یکدیگر آگاه باشند.

• اعتبار قانونی در مراجع قضایی: قراردادهای اجاره، چه به صورت دستی و چه رسمی، در دادگاه اعتبار قانونی دارند و می‌توانند مورد استناد قرار گیرند. وجود قرارداد ثبت شده به مراجع قضایی کمک می‌کند تا در صورت بروز اختلاف، به سرعت و با هزینه حقوقی کمتر تصمیم گیری کنند. این امر می‌تواند هزینه ها و زمان رسیدگی را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

دانلود فایل نمونه قرارداد اجاره

برای صرفه‌جویی در زمان و تنظیم دقیق‌تر قرارداد، فایل نمونه قرارداد اجاره در دو اندازه چاپی و دو فرمت مختلف آماده شده است. می‌توانید بر اساس نیاز خود، نسخه مناسب را دریافت کنید.

نسخه‌های A4 برای چاپ معمولی و استفاده روزمره مناسب هستند.
نسخه‌های A3 برای چاپ در ابعاد بزرگ‌تر و استفاده در مشاورین املاک یا بایگانی رسمی کاربرد دارند.

فایل Word قابل ویرایش است و می‌توانید اطلاعات طرفین، مبلغ اجاره و سایر بندها را متناسب با شرایط خود تکمیل کنید.
فایل PDF برای چاپ نهایی و استفاده رسمی پیشنهاد می‌شود.

انتخاب و دانلود فایل موردنظر:

بندهای اصلی قرارداد اجاره آپارتمان

مشخصات طرفین قرارداد (موجر و مستأجر)

درج اطلاعات هویتی دقیق شامل نام، نام خانوادگی، شماره شناسنامه، کد ملی، آدرس و شماره تماس طرفین الزامی است. همچنین باید مدارک هویتی و مالکیت موجر به دقت بررسی و با مندرجات قرارداد تطبیق داده شود. بررسی مدارک مالکیت این اطمینان را می‌دهد که فرد مقابل شما واقعاً مالک یا دارای اجازه قانونی برای اجاره دادن ملک است.

مشخصات ملک و آدرس دقیق

موضوع قرارداد باید شامل جزئیات دقیق ملک نظیر پلاک ثبتی، مساحت، تعداد اتاق ها و حق استفاده از مشاعات و منصوبات باشد. این امکانات شامل آب، برق، گاز، تلفن، پارکینگ و انباری است که باید به صراحت در قرارداد ذکر شوند. هر چه جزئیات بیشتری درج شود، احتمال سوءتفاهم کمتر خواهد بود.

مدت اجاره و تاریخ شروع و پایان

تعیین مدت اجاره از ارکان اساسی عقد اجاره است و در صورت عدم ذکر آن، قرارداد باطل خواهد بود. تاریخ دقیق شروع و پایان اقامت مستأجر باید به وضوح قید شود تا هر دو طرف بدانند دقیقاً چه زمانی تعهداتشان آغاز و پایان می‌یابد.

مبلغ اجاره و ودیعه

میزان دقیق اجاره بها به صورت ماهانه و مبلغی که مستأجر به عنوان قرض الحسنه به موجر می‌پردازد، باید به تفکیک و به صورت شفاف درج گردد. این شفافیت از هرگونه اختلاف در آینده جلوگیری کرده و به هر دو طرف اطمینان خاطر می‌دهد.

نحوه پرداخت و سررسید اقساط

روش پرداخت و تاریخ دقیق واریز اقساط باید مشخص شود، چه در ابتدا و چه در انتهای هر ماه. همچنین دریافت رسید در ازای پرداخت اجاره بها، تنها مدرک معتبر برای اثبات پرداخت است. بدون این رسیدها، اثبات پرداخت در صورت بروز اختلاف بسیار دشوار خواهد بود.

مسئولیت تعمیرات و هزینه‌های جاری

تعمیرات اساسی: هزینه‌های مربوط به اصل بنا، لوله کشی اصلی، سیستم سرمایش و گرمایش کلی، تعمیرات آسانسور و رنگ آمیزی بر عهده مالک است. این موارد معمولاً با هزینه‌های بالا همراه هستند و نباید بر دوش مستأجر باشد.

تعمیرات جزئی: هزینه‌های مصرفی نظیر تعویض لامپ، پوشال کولر و تعمیرات مربوط به استفاده کوتاه مدت بر عهده مستأجر است. این موارد معمولاً ناشی از استفاده روزمره هستند.

هزینه‌های جاری: پرداخت قبوض مصرفی و شارژ ساختمان معمولاً بر عهده مستأجر است و باید این موضوع در قرارداد به صراحت ذکر شود.

نمونه قرارداد اجاره آپارتمان

متن کامل نمونه قرارداد

ماده ۱: طرفین قرارداد اجاره

۱-۱- موجر/ موجرین ............... فرزند ............... به شماره شناسنامه ............... صادره از ............... کدملی ............... متولد ............... ساکن ............... تلفن ............... با وکالت/قیمومت/ولایت/وصایت ............... فرزند ............... به شماره شناسنامه ............... متولد ............... بموجب ...............

۲-۱- مستأجر/ مستأجرین ............... فرزند ............... به شماره شناسنامه ............... صادره از ............... کدملی ............... متولد ............... ساکن ............... تلفن ............... با وکالت/قیمومت/ولایت/وصایت ............... فرزند ............... به شماره شناسنامه ............... متولد ............... بموجب ...............

ماده ۲: موضوع قرارداد و مشخصات مورد اجاره

عبارتست از تملیک منافع ............... دانگ / دستگاه / یکباب ............... واقع در ............... دارای پلاک ثبتی شماره ............... فرعی از ............... اصلی ............... بخش ............... به مساحت ............... متر مربع دارای سند مالکیت بشماره سریال ............... صفحه ............... دفتر ............... بنام ............... مشتمل بر ............... اتاق خواب با حق استفاده برق / آب / گاز بصورت اختصاصی/ اشتراکی/ شوفاژ روشن/ غیرروشن/ کولر/ پارکینگ ............... فرعی به متراژ ............... مترمربع / انباری فرعی ............... به متراژ ............... متر مربع / تلفن دایر/ غیر دایر به شماره ............... و سایر لوازم و منصوبات و مشاعات مربوطه که جهت استفاده به رویت مستأجر / مستأجرین رسیده و مورد قبول قرار گرفته است.

ماده ۳: مدت اجاره

مدت اجاره ............... ماه / سال شمسی از تاریخ ...../ ....../ ....۱۳ الی ..... / ..... / .... ۱۳ می‌باشد.

ماده ۴: اجاره بها و نحوه پرداخت

۱-۴- میزان اجاره بها جمعاً ............... ریال، از قرار ماهیانه مبلغ ............... ریال که در اول / آخر هر ماه به موجب قبض رسید پرداخت می‌شود.

۲-۴- مبلــغ ............... ریال از طرف مستأجر / مستأجرین بعنوان قرض الحسنه نقداً / طی چــک به شمـــاره ............... بانک ............... شعبه ............... پرداخـــت شـــد و یا نقداً / طی چـــک به شمـــاره ............... بانک ............... شعبه ............... در تاریخ .... / .... / .... ۱۳ به موجر پرداخت خواهد شد. معادل مبلغ پرداختی به عنوان قرض الحسنه با انقضاء مدت اجاره و یا فسخ آن همزمان با تخلیه عین مستأجره به مستأجر مسترد خواهد شد.

ماده ۵: تسلیم مورد اجاره

موجر مکلف است در تاریخ .... / .... / .... ۱۳ مورد اجاره را با تمام توابع و ملحقات آن جهت استیفاء به مستأجر / مستأجرین تسلیم کند.

ماده ۶: شرایط و آثار قرارداد

۱-۶- مستأجر نمی‌تواند از مورد اجاره بر خلاف منظور قرارداد استفاده نماید، چه برای مسکونی، تجاری یا اداری. مستأجر مکلف است به نحو متعارف از مورد اجاره استفاده نماید.

۲-۶- مستأجر حق استفاده از مورد اجاره را به نحو مباشرت دارد و بایستی شخصاً از مورد اجاره استفاده کند. علاوه بر این مستأجر حق انتقال و واگذاری مورد اجاره را به غیر دارد / ندارد. در صورت تخلف و انتقال به غیر، اعتبار اجاره منوط به تنفیذ مالک خواهد بود. در صورتیکه مستأجر مورد اجاره را به غیر بدون اذن مالک تسلیم کرده باشد، شخص متصرف در صورت عدم تنفیذ در برابر مالک در حدود مقررات قانونی مسئول خواهد بود.

۳-۶- موجر باید مالک یا متصرف قانونی یا قراردادی مورد اجاره باشد و در صورتیکه به عنوان ولایت، وصایت، وکالت، قیمومت، اجاره با حق انتقال و از این قبیل اختیار اجاره دادن داشته باشد، بایستی اسناد و مدارک مثبت حق انتقال را ضمیمه کند و مشاور موظف به احراز موضوع فوق است.

۴-۶- در صورتیکه مستأجر از پرداخت اجاره بها بیش از یک ماه تاخیر نماید، موجر می تواند قرارداد را فسخ و تخلیه مورد اجاره را از مراجع ذیصلاح بخواهد.

۵-۶- پرداخت هزینه‌های مصرفی آب / برق / گاز / تلفن / شارژ / فاضلاب شهری بر عهده مستأجر است و باید در موعد تخلیه یا فسخ قبوض پرداختی را به موجر ارائه نماید.

۶-۶- پرداخت هزینه نگهداری آپارتمان و همچنین افزایش احتمالی آن بر مبنای مصوب مسئول یا مسئولین ساختمان بر عهده مستأجر است.

۷-۶- پرداخت هزینه تعمیرات و هزینه های کلی از قبیل نصب و راه اندازی به منظور بهره برداری از دستگاه تهویه، شوفاژ، کولر، آسانسور و شبکه آب، برق و گاز به عهده مالک است و هزینه‌های جزیی مربوط به استفاده از مورد اجاره به عهده مستأجر است و نوع هزینه‌ها و میزان آن را عرف تعیین می‌کند.

۸-۶- مالیات مستغلات و تعمیرات اساسی و عوارض شهرداری با موجر است و مالیات بر درآمد و مشاغل بر عهده مستأجر می‌باشد.

۹-۶- در خصوص اماکن تجاری مبلغ ............... ریال به حروف ............... ریال بعنوان حق سرقفلی توسط مستأجر به موجرتسلیم و پرداخت گردید / نگردیده است.

۱۰-۶- مستأجر مکلف است در زمان تخلیه، مورد اجاره را به همان وضعی که تحویل گرفته به موجر تحویل داده و رسید دریافت نماید. در صورت حدوث خسارات نسبت به عین مستأجره، مستأجر متعهد به جبران خسارت وارده خواهد بود.

۱۱-۶- موجر ملزم است در زمان تخلیه نهایی و با تسویه حساب بدهی‌های زمان اجاره، نسبت به استرداد قرض الحسنه دریافتی از مستأجر، با اخذ رسید اقدام نماید.

۱۲-۶- در صورتیکه موجر نسبت به پرداخت هزینه‌هایی که موجب انتفاع مستأجر از ملک می‌باشد اقدام نکند و به مستأجر نیز اجازه انجام تعمیرات لازم ندهد، مستأجر می‌تواند شخصاً نسبت به انجام تعمیرات مربوطه اقدام و هزینه‌های مربوطه را با موجر محاسبه کند.

۱۳-۶- تمدید قرارداد اجاره فقط با توافق کتبی طرفین قبل از انقضاء مدت قرارداد ممکن است. در صورت تمدید قرارداد اجاره الحاقی با شرایط و تغییرات مورد توافق بخش لاینفک از قرارداد اجاره خواهد بود.

۱۴-۶- مستأجر مکلف است به محض اتمام مدت اجاره، عین مستأجره را بدون هیچگونه عذر و بهانه‌ای تخلیه و به موجر تسلیم نماید. چنانچه مستأجر مورد اجاره را رأس تاریخ انقضاء تخلیه کامل ننماید و یا به هر دلیلی از تسلیم آن به موجر خودداری نماید، موظف است روزانه مبلغ ............... ریال بعنوان اجرت المثل ایام تصرف بعد از اتمام قرارداد به موجر بپردازد و تهاتر خسارت ناشی از تاخیر تخلیه با مبلغ قرض الحسنه بلا اشکال است.

ماده ۷: خیارات

کلیه خیارات ولو خیار غبن به استثناء خیار تدلیس از طرفین ساقط گردید.

ماده ۸

این قرارداد در سایر موارد تابع مقررات قانون مدنی و قانون روابط موجر و مستأجر مصوب سال ۱۳۷۶ خواهد بود.

ماده ۹

باستناد ماده ۲ قانون روابط موجر و مستأجر مصوب سال ۱۳۷۶ شهود با مشخصات زیر این قرارداد را امضاء و گواهی می نمایند.

ماده ۱۰: حق الزحمه مشاور املاک

حق الزحمه مشاور املاک طبق تعرفه کمیسیون نظارت شهرستان ............... به طور جداگانه به عهده طرفین است که همزمان با امضاء این قرارداد مبلغ ............... ریال پرداخت شده و رسید دریافت نمایند. فسخ یا اقاله قرارداد تأثیری در میزان حق الزحمه نخواهد داشت.

ماده ۱۱: تاریخ تنظیم قرارداد

این قرارداد در تاریخ .... / .... / .... ۱۳ ساعت ............... در دفتر مشاور املاک ............... به نشانی ............... در سه نسخه بین طرفین تنظیم، امضاء و مبادله گردید. مشاور املاک مکلف است نسخ قرارداد را ممهور به مهر مشاور و نسخه اول و دوم را به موجر و مستأجر تسلیم نماید و نسخه سوم را در دفتر مخصوص بایگانی کند و هر سه نسخه دارای اعتبار واحد است.

ماده ۱۲

موارد حقوقی مفاد این قرارداد مطابق با مقررات جاری است و تایید می شود.

توضیحات:

.............................................................................................

نکته مهم برای تکمیل صحیح قرارداد:

در صورت تمدید، باید تغییرات در بندهای قبلی به صورت کتبی در پشت قرارداد یا الحاقیه درج و به امضای طرفین برسد. همچنین در صورت تأخیر در پرداخت اجاره بیش از یک ماه، موجر معمولاً حق فسخ قرارداد را خواهد داشت. این نکات می‌تواند از بسیاری از سوءتفاهمات جلوگیری کند.

خطرات نداشتن قرارداد اجاره مکتوب

عدم امکان اثبات توافقات

بدون قرارداد مکتوب و رسید پرداخت، مستأجر نمی‌تواند در صورت ادعای صاحب خانه مبنی بر عدم پرداخت اجاره بها، از خود دفاع کند. این موضوع می‌تواند منجر به ضررهای مالی سنگین شود.

مشکلات قانونی در دادگاه

قراردادهای شفاهی اگرچه مورد پذیرش هستند، اما اثبات تعهدات در آن ها بسیار دشوار است. همچنین برای دریافت دستور تخلیه فوری، وجود قرارداد کتبی با امضای دو شاهد الزامی است. بدون این سند، روند قانونی طولانی و پرهزینه خواهد بود.

ریسک تخلیه اجباری بدون حمایت قانونی

ثبت رسمی قرارداد، مستأجر را در برابر تعرض یا اجبار به تخلیه بدون دلیل قانونی محافظت می‌کند. بدون سند مکتوب، اثبات حق سکونت تا پایان مدت توافق دشوار خواهد بود و ممکن است مستأجر ناگهان خود را بدون سرپناه ببیند.

دردسرهای مالی و از دست دادن حقوق

عدم وجود قرارداد شفاف می‌تواند منجر به تحمیل هزینه‌های تعمیرات اساسی به مستأجر یا عدم استرداد مبلغ ودیعه توسط موجر در پایان دوره شود. این موضوع می‌تواند خسارات مالی جبران ناپذیری به همراه داشته باشد.

نکات مهم هنگام امضای قرارداد اجاره

بررسی دقیق تمام بندها: قبل از امضا، تمامی شرایط از جمله کاربری ملک و وضعیت سلامت امکانات را بررسی کنید. این بررسی دقیق می‌تواند از مشکلات آینده جلوگیری کند.

امضای شهود و رسمی کردن: قرارداد باید در دو یا سه نسخه تنظیم شده و حتماً به امضای دو شاهد برسد تا برای گرفتن دستور تخلیه معتبر باشد. این امضاها اعتبار قانونی قرارداد را تضمین می‌کنند.

نگهداری نسخه اصل قرارداد: یک نسخه اصل باید نزد مستأجر، یکی نزد موجر و نسخه سوم نزد مشاور املاک باقی بماند. این توزیع باعث حفظ امنیت و دسترسی آسان به سند می‌شود.

ثبت قرارداد و دریافت کد رهگیری:طبق قانون، تمام معاملات باید در سامانه ثبت و کد رهگیری دریافت کنند تا از جرم‌هایی مانند اجاره دادن چندباره ملک جلوگیری شود. طبق قوانین جدید، قراردادهای بیش از ۲ سال حتماً باید ثبت رسمی شوند تا در محاکم اعتبار داشته باشند.

نتیجه گیری

تنظیم یک قرارداد اجاره حرفه‌ای و کامل، سرمایه گذاری کوچکی است که می‌تواند شما را از دردسرهای بزرگ نجات دهد. همانطور که در این مقاله دیدیم، توجه به جزئیات، درج دقیق تمام بندها و ثبت رسمی قرارداد می‌تواند از بروز اختلافات جلوگیری کرده و حقوق قانونی هر دو طرف را تضمین کند. یک قرارداد خوب مانند بیمه‌ای است که شاید هرگز نیازی به استفاده از آن نداشته باشید، اما در صورت بروز مشکل، ارزش واقعی آن مشخص می‌شود.

تنظیم قرارداد اجاره بدون دقت در جزئیات، مانند سوار شدن بر قایقی است که سوراخ‌های ریزی دارد؛ در ابتدا مشکلی دیده نمی‌شود، اما به محض رسیدن به وسط دریا، خطر غرق شدن حقوق مالی شما را تهدید می‌کند. پس قبل از امضای هر قراردادی، اطمینان حاصل کنید که تمام بندها را به دقت مطالعه کرده و از حقوق خود کاملاً آگاه هستید.

سوالات متداول

منابع

قانون روابط موجر و مستأجر مصوب ۱۳۷۶ – مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی

قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران – مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی

سامانه خودنویس – لینک وبسایت

سامانه کاتب – لینک وبسایت